Podczas konsultacji społecznych dotyczących rewitalizacji Parku Henryka Sienkiewicza w Oleśnicy rozmawiano także o tym, jak zagospodarować miejsce po dawnym pomniku. Obecnie w tym punkcie planowany jest klomb. Pojawiła się jednak propozycja, by zamiast kolejnej kompozycji zieleni stworzyć tam monument nawiązujący do historii Oleśnicy i literackiego charakteru przyszłego parku.
Pomysł przedstawił Remigiusz Szczuraszek. Zaproponował, aby w tym miejscu stanęły postacie Angelusa Silesiusa i Adama Mickiewicza.
Miejsce z wielowarstwową historią
Lokalizacja nie jest przypadkowa. W 1950 roku na cokole dawnego pomnika cesarza Fryderyka III ustawiono Pomnik Wdzięczności Armii Radzieckiej i Wojska Polskiego. Monument przedstawiał dwóch żołnierzy – polskiego i radzieckiego.
Sam pomnik Fryderyka III został wzniesiony w 1901 roku. Po II wojnie światowej jego cokół wykorzystano jako podstawę pod nowy monument. W marcu 2018 roku Pomnik Wdzięczności został zdemontowany – usunięto figury żołnierzy. Podczas prac zniszczony został jednak również zabytkowy cokół dawnego pomnika cesarza Fryderyka III.
Dziś po tamtej historii pozostała przede wszystkim sama lokalizacja. Zdaniem pomysłodawcy warto nadać jej nową funkcję, zamiast traktować ją wyłącznie jako miejsce pod przyszły klomb.
Angelus Silesius i Mickiewicz – spotkanie dwóch poetów
Propozycja zakłada stworzenie pomnika dwóch stojących obok siebie postaci. Angelus Silesius trzyma wraz z Adamem Mickiewiczem kartkę z tekstem. Obaj spoglądają na nią, jakby uczestniczyli we wspólnej rozmowie o literaturze i myśli.
Taki sposób przedstawienia obu poetów został pokazany na przygotowanej wizualizacji. Monument ma formę klasycznej rzeźby ustawionej na kamiennym, wielostopniowym cokole. Na jego froncie znalazłyby się nazwiska obu twórców oraz hasło „SPOTKANIE MYŚLI”. Całość otaczałaby niska zieleń i ozdobne ogrodzenie, dzięki czemu pomnik zostałby wkomponowany w parkową przestrzeń.
Wizualizacja ma oczywiście charakter poglądowy. Nie jest projektem rzeźbiarskim ani przesądzeniem o wyglądzie przyszłego monumentu. Ma przede wszystkim pokazać, jak mogłaby wyglądać idea zagospodarowania tego miejsca.
Dlaczego właśnie oni?
Angelus Silesius, właściwie Johannes Scheffler, był XVII-wiecznym poetą, mistykiem i lekarzem. Z Oleśnicą związany był w latach 1649–1652, kiedy pracował jako lekarz księcia Sylwiusza Nimroda oraz mieszkańców miasta.
Jego twórczość miała znaczenie również dla późniejszej literatury polskiej. Inspirował się nią Adam Mickiewicz, co znalazło odzwierciedlenie m.in. w cyklu „Zdania i uwagi” z 1836 roku.
To właśnie ten związek miałby zostać symbolicznie przedstawiony w oleśnickim parku. Zamiast dwóch niezależnych pomników proponowane jest jedno wspólne dzieło – pokazujące spotkanie myśli i literacką inspirację.
„Park polskich literatów” z własnym symbolem?
Koncepcja wpisuje się w planowany literacki charakter Parku Henryka Sienkiewicza. Jej autor przekonuje, że warto wykorzystać potencjał miejsca, które przez dziesięciolecia pełniło funkcję reprezentacyjną.
– Nie bójmy się pomników i nie zmarnujmy miejsca, które się o niego prosi – przekonuje Szczuraszek.
Podczas konsultacji przygotowaną wizualizację pokazano uczestnikom spotkania. Pomysł został przyjęty z zainteresowaniem. Autor zadeklarował również przygotowanie szerszego researchu dotyczącego Angelusa Silesiusa i jego związków z Oleśnicą.
Na tym etapie nie ma oczywiście decyzji o realizacji pomnika. To propozycja, która dopiero rozpoczyna dyskusję o przyszłości tego fragmentu parku. Przypomnijmy, że były burmistrz Jan Bronś zapowiadał wzniesienie w tym miejscu pomnika Józefa Piłsudskiego, ale nie zrealizował tego pomysłu.
Warto zauważyć w kontekście propozycji Remigusza Szczuraszka, że park nosi nazwę Henryka Sienkiewicza (od nazwy położonej przy nim ulicy). Stawianie pomnika Mickiewicza, zamiast Sienkiewicza, w tym miejscu (ulica z jego imieniem także przylega do parku) wymagałoby zmiany nazwy parku. Tak podpowiada logika.
