Wakacje to czas podróży i wypoczynku, ale również okres, w którym łatwiej o zakażenia niektórymi chorobami. W ramach kampanii „LAS – Letnia Akademia Sanepidu” oleśnicki Sanepid zwraca uwagę na WZW typu A. Jak podkreślają służby sanitarne, mimo poprawy warunków sanitarnych liczba zakażeń wirusem HAV ponownie rośnie zarówno w Polsce, jak i na świecie.
Jak można się zarazić?
WZW A wywołuje wirus HAV, który atakuje komórki wątroby i powoduje ich stan zapalny. Do zakażenia dochodzi przede wszystkim drogą pokarmową – przez spożycie skażonej żywności lub wody. Ryzyko wiąże się m.in. z nieumytymi owocami i warzywami, owocami morza oraz produktami, które nie zostały odpowiednio poddane obróbce termicznej.
Wirus może być również przenoszony przez bezpośredni kontakt z osobą zakażoną, m.in. za pośrednictwem nieumytych rąk.
Latem ryzyko dodatkowo zwiększają częste podróże, korzystanie z plenerowych punktów gastronomicznych, kąpielisk oraz pobyt w miejscach, gdzie standard sanitarny może być różny.
Objawy mogą pojawić się dopiero po kilku tygodniach
Okres wylęgania WZW A jest stosunkowo długi. Objawy pojawiają się zazwyczaj po około miesiącu od zakażenia, choć może to nastąpić od 15 do nawet 50 dni później.
Początkowo choroba może przypominać zwykłą infekcję. Pojawiają się m.in. osłabienie, zmęczenie, gorączka, brak apetytu, bóle brzucha i mięśni, a także nudności czy wzdęcia.
Charakterystyczne są również ciemny mocz, jasne stolce oraz żółte zabarwienie skóry i białek oczu.
Problemem jest to, że zakażona osoba może przez pewien czas wyglądać zupełnie zdrowo. Wirus może być wydalany nawet na kilka tygodni przed pojawieniem się żółtaczki. U dzieci zakażenie często przebiega łagodnie lub całkowicie bezobjawowo, co ułatwia dalsze rozprzestrzenianie się wirusa.
Jak się chronić?
Podstawą profilaktyki jest higiena. Sanepid przypomina o kilku prostych zasadach:
- dokładnie myj ręce wodą z mydłem,
- myj owoce i warzywa przed jedzeniem,
- oddzielaj żywność surową od ugotowanej,
- przechowuj produkty w odpowiedniej temperaturze,
- korzystaj wyłącznie z bezpiecznej wody do picia.
Najskuteczniejszą metodą zapobiegania WZW A są szczepienia ochronne. Pełny cykl obejmuje zazwyczaj dwie dawki podawane w odstępie od 6 do 12 miesięcy. Odporność po szczepieniu jest długotrwała.
Szczepienia są szczególnie zalecane m.in. osobom wyjeżdżającym do krajów, w których WZW A występuje częściej, pracownikom mającym kontakt z żywnością i odpadami, a także dzieciom i młodzieży, które wcześniej nie chorowały.
Szczepienie może być również elementem profilaktyki po kontakcie z osobą zakażoną. W takim przypadku powinno zostać wykonane nie później niż w ciągu dwóch tygodni od kontaktu.
Sanepid apeluje
W przypadku pojawienia się niepokojących objawów należy skontaktować się z lekarzem. Wczesne rozpoznanie choroby pozwala nie tylko rozpocząć odpowiednie postępowanie, ale również ograniczyć ryzyko zakażenia kolejnych osób.
Wakacyjna zasada jest prosta: myj ręce, myj owoce i warzywa, uważaj na wodę i jedzenie oraz pamiętaj o szczepieniach. Kilka prostych nawyków może uchronić przed chorobą, która potrafi wyłączyć z normalnego życia nawet na wiele tygodni.
