Nowotwory regionu głowy i szyi rozwijają się powoli i skrycie, a ich objawy przypominają zwykłą infekcję górnych dróg oddechowych — co sprawia, że chorzy często zgłaszają się do lekarza zbyt późno. Zmiany nowotworowe najczęściej umiejscowione są w błonie śluzowej:
- jamy ustnej,
- gardła,
- krtani,
- przełyku,
- jamy nosowej,
- zatok obocznych nosa,
- ucha,
- gruczołów ślinowych.
Kto choruje najczęściej
Nowotwory głowy i szyi występują najczęściej u osób po 45. roku życia, a mężczyźni chorują na nie aż pięć razy częściej niż kobiety. Główną przyczyną zachorowań pozostają palenie tytoniu i picie alkoholu. Szczególnie groźne jest łączenie obu tych używek jednocześnie — podrażniona alkoholem błona śluzowa jamy ustnej staje się bardziej przepuszczalna dla szkodliwych substancji chemicznych zawartych w dymie tytoniowym.
Objawy, których nie wolno bagatelizować
Do symptomów, które powinny skłonić do wizyty u lekarza, należą:
- utrzymująca się chrypka,
- ból gardła,
- ból lub trudności w połykaniu,
- niegojące się owrzodzenia jamy ustnej,
- czerwone lub białe plamy w jej obrębie,
- guz na szyi,
- jednostronna niedrożność nosa,
- krwista wydzielina z nosa.
Nie warto lekceważyć tych sygnałów — w pierwszym stadium choroby szanse na całkowite wyleczenie sięgają nawet 95 proc.
Kampania „Nie odbieraj sobie głosu”
Aby zwiększyć świadomość społeczną na temat raka głowy i szyi, Główny Inspektorat Sanitarny wspólnie z Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego oraz Narodowym Instytutem Onkologii – Państwowym Instytutem Badawczym rozpoczęły we wrześniu kampanię społeczną pod hasłem „Nie odbieraj sobie głosu”. Jej celem jest zwrócenie uwagi na profilaktykę zakażeń wirusem HPV, który może mieć związek z rozwojem części nowotworów gardła i jamy ustnej.
Nowy niepokojący trend
W Polsce, podobnie jak w innych krajach Europy, obserwuje się zjawisko epidemiologiczne polegające na wzroście liczby nowych zachorowań na nowotwory głowy i szyi wśród osób poniżej 40. roku życia, które nigdy nie paliły papierosów ani nie nadużywały alkoholu. Ten wzrost wiąże się przede wszystkim z zakażeniami wirusem HPV.
Zakażenie HPV zazwyczaj nie daje żadnych objawów od razu, a od momentu infekcji do ewentualnego rozwoju choroby nowotworowej może upłynąć wiele lat. Dlatego tak istotne jest podejmowanie działań profilaktycznych możliwie wcześnie — zanim dojdzie do zakażenia lub zanim ujawnią się jego odległe konsekwencje zdrowotne.
Profilaktyka to podstawa
Jednym z najskuteczniejszych narzędzi profilaktyki pozostają szczepienia przeciw HPV, które chronią przed typami wirusa odpowiedzialnymi za rozwój wielu nowotworów związanych z HPV, w tym części nowotworów głowy i szyi. Równie ważne są: unikanie palenia tytoniu, ograniczenie lub całkowita rezygnacja ze spożywania alkoholu oraz dbałość o higienę jamy ustnej.
