Tuż przed rozpoczęciem nowego roku szkolnego Prezydium Konferencji Episkopatu Polski opublikowało oświadczenie zatytułowane „Młody człowiek zasługuje na więcej”. Dokument dotyczy m.in. roli rodziny, szkoły i Kościoła w wychowaniu młodego pokolenia, a także zmian wprowadzanych w polskiej edukacji.
Biskupi podkreślają, że wychowanie nie może być domeną jednej instytucji.
„Rodzina, szkoła, wspólnoty religijne, organizacje społeczne i państwo współtworzą przestrzeń rozwoju młodego człowieka” – napisano.
Prezydium KEP zwraca uwagę na problemy, z jakimi mierzą się dziś dzieci i młodzież. Wśród nich wymienia osłabienie więzi rodzinnych i społecznych oraz samotność.
„Młodzi ludzie coraz częściej dorastają w świecie intensywnej komunikacji cyfrowej, lecz jednocześnie doświadczają osamotnienia” – czytamy w oświadczeniu.
Episkopat broni lekcji religii
Najostrzejsza część dokumentu dotyczy miejsca religii w szkołach. Episkopat stanowczo odrzuca argument, że lekcje religii są przywilejem Kościoła.
„Lekcje religii nie są przywilejem Kościoła. Są konstytucyjnym prawem uczniów i rodziców” – podkreślają biskupi.
W ich ocenie religia nie służy wyłącznie formacji osób wierzących. Ma również znaczenie dla poznawania historii, kultury i sztuki oraz dla rozmowy o wartościach i sensie życia.
Jednocześnie Prezydium KEP krytykuje zmiany dotyczące organizacji tych zajęć. Wymienia m.in. umieszczanie religii przed lub po innych lekcjach, ograniczenie jej wymiaru do jednej godziny tygodniowo, możliwość łączenia klas oraz usunięcie oceny z religii ze średniej.
Zdaniem biskupów takie rozwiązania prowadzą do marginalizacji religii w szkole.
Episkopat apeluje więc o „niezwłoczne przywrócenie właściwego miejsca tym zajęciom” i rozpoczęcie dialogu z przedstawicielami wspólnot religijnych.
Religia czy etyka? Biskupi popierają wybór
Prezydium KEP opowiedziało się również za obywatelskim projektem ustawy dotyczącym zajęć kształtujących podstawy aksjologiczne uczniów.
Biskupi uważają, że młodzi ludzie powinni mieć możliwość rozmowy w szkole m.in. o odpowiedzialności, godności człowieka, uczciwości i solidarności.
„Formacja do wartości nie jest przeciwieństwem pluralizmu – przeciwnie, umożliwia prowadzenie dialogu z szacunkiem i budowanie wspólnoty mimo różnic” – przekonuje Episkopat.
Z tego względu – jak wskazuje – uczniowie powinni mieć możliwość wyboru między religią a etyką.
Biskupi krytycznie o edukacji zdrowotnej
Wiele miejsca w oświadczeniu poświęcono także edukacji zdrowotnej. Episkopat zaznacza, że dostrzega potrzebę edukacji dotyczącej profilaktyki chorób, zdrowia psychicznego i odpowiedzialnych postaw społecznych.
Zastrzeżenia dotyczą jednak przede wszystkim sposobu przedstawiania seksualności, małżeństwa i rodziny.
Prezydium KEP „z troską i niepokojem” przyjmuje decyzję Ministerstwa Edukacji Narodowej o obowiązkowym charakterze przedmiotu.
Biskupi podkreślają, że pozostawienie modułu dotyczącego seksualności jako nieobowiązkowego nie rozwiązuje wszystkich ich zastrzeżeń.
„Wychowanie tak wrażliwej sfery ludzkiego życia musi szanować prawo rodziców do decydowania o jego kształcie” – czytamy.
Episkopat apeluje przy tym o szerokie konsultacje dotyczące programu przedmiotu. W dialogu – zdaniem biskupów – powinni uczestniczyć rodzice, środowiska wychowawcze oraz wspólnoty wyznaniowe.
„Tak ważny obszar edukacji wymaga szerokiego społecznego konsensusu, przejrzystości programowej oraz realnego udziału rodziców i środowisk wychowawczych” – podkreślono.
„Kościół nie może pozostawać obojętny”
Autorzy oświadczenia zaznaczają, że Kościół nie chce przejmować roli rodziny ani szkoły. Deklarują natomiast gotowość do współpracy.
„Żadna instytucja nie zastąpi troskliwego rodzica ani mądrego wychowawcy, ale pragniemy być wsparciem w trudnym dziele wychowania” – napisano.
Episkopat apeluje także do rodziców, aby aktywnie interesowali się tym, czego uczą się ich dzieci.
„Drodzy rodzice, prosimy, angażujcie się w życie szkolne, pytajcie o treści nauczania, korzystajcie ze swoich konstytucyjnych praw” – zwracają się biskupi.
Na zakończenie Prezydium KEP podziękowało rodzicom, nauczycielom i wychowawcom, a szczególnie nauczycielom religii. Biskupi udzielili wszystkim zaangażowanym w wychowanie pasterskiego błogosławieństwa na nowy rok szkolny.
Oświadczenie podpisali abp Tadeusz Wojda SAC, przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski, abp Józef Kupny, zastępca przewodniczącego KEP, oraz bp Marek Marczak, sekretarz generalny KEP.
