28 kwietnia w sali konferencyjnej biblioteki odbył się kolejny bezpłatny wykład dla rodziców w ramach naszego projektu "Korki z Życia - zdrowie psychiczne nastolatków" dotyczący emocji młodzieży. Wykład poprowadziła Anna Cieślik - właścicielka i CEO w Pracowni Rozwoju, psycholożka, trenerka biznesu, eduzmieniaczka i pasjonatka popularyzowania psychologii w życiu człowieka, a także ekspertka w tematyce budowania odporności psychicznej i zarządzania emocjami w biznesie.
Rodzice mieli okazję dowiedzieć się, że na nasze emocje nie są czymś złym, są informacją, która mówi nam o naszych niezaspokojonych potrzebach i przekraczaniu granic (złość), o stracie tego, co dla nas istotne (smutek), o ważnych dla nas momentach (radość) czy o zagrożeniach (strach).
Prowadząca odczarowywała też pojęcie stresu jako czegoś, czego trzeba unikać za wszelką cenę. Bodźce z otoczenia i nasze myśli docierają do naszego ciała cały czas i jedyną sytuacją, w której stres przez człowieka nie jest odczuwalny to… śmierć organizmu. To, co jest bardzo istotne to umiejętność zachowania homeodynamiki, czyli takiego stanu organizmu, w którym zarówno wyciszenie, jak i pobudzenie jest optymalne dla naszego organizmu i pozwala funkcjonować we względnej równowadze. O stanie naszej równowagi lub jej braku informują nas właśnie emocje.
Wspierający w codziennych praktykach może być świadomy oddech, który odpowiednio zastosowany może pobudzić lub wyciszyć nasze ciało, o czym mieli okazję przekonać się uczestniczący w wykładzie rodzice.
I ta teoria byłaby łatwa do zastosowania, gdyby nie to, że u nastolatków regulacja emocji jest… kompletnie rozregulowana. W okresie dojrzewania mózg młodego człowieka jest jak nowe sportowe ferrari - szybkie i sprawne, ale to takie ferrari bez hamulców, bo struktury w mózgu odpowiadające za racjonalne myślenie i kontrolowanie emocji są w przebudowie. Który rodzic nastolatka nie doświadczył trzaskania drzwiami, histerycznego płaczu, naburmuszenia, ataków wściekłości, czy dojmującego smutku, który nie pozwala wstać z łóżka?
Emocje nastolatków potrafią sięgać zenitu i trudno im w tak burzliwym dla siebie okresie dojrzewania - wyhamować i zachować równowagę emocjonalną. I tutaj jest ważna rola nas rodziców czy wspierających dorosłych. Ale jak to mówią i z pustego Salomon nie naleje, więc bardzo ważne jest też, żeby samemu swoimi emocjami zarządzać i potrafić rozpoznać i nazwać swoje odczucia, żeby dobrze wesprzeć swoje dziecko, zamiast dolewać oliwy do ognia.
Zarządzanie emocjami opiera się na umiejętności odczytywania sygnałów płynących ze swojego ciała i nazywania tego, co się z nami dzieje. Z emocją złości, która na wczesnym etapie jest irytacją, że ktoś przekracza nasze granice, można zarządzić świadomie i grzecznie powiedzieć o swoich potrzebach. Kiedy jednak złość przerodzi się we wściekłość, to nie mamy już nad nią kontroli.
Co my rodzice możemy zrobić, kiedy naszego nastolatka (i nas samych też! Pamiętajmy, że rodzic to też człowiek!) zalewa fala emocji? Po pierwsze nazwać ten stan emocjonalny, używając pojęć odnoszących się do mniejszej intensywności. Np. nastolatek się złości, to powiedzieć: "Widzę, że jesteś poirytowany/a. Czy chcesz mi powiedzieć, co się stało?" Po drugie: wysłuchać, nie udzielać rad, nie bagatelizować emocji i nie rozwiązywać problemu za nastolatka. Czasem to, co możemy zrobić to pozwolić się nastolatkowi "wygadać". Po trzecie: zaproponować jakieś konkretne metody radzenia sobie z nadmiarem emocji - np. metody oddechowe, ruch fizyczny, działania kreatywne, pisanie dziennika - konkretne sposoby na "wentylowanie" emocji.
Każdy sposób jest dobry na to, żeby być w kontakcie z nastolatkiem i mieć poczucie, że jesteśmy wystarczająco dobrymi rodzicami.
Wykład został zrealizowany w ramach bibliotecznego projektu edukacyjnego "Korki z życia – zdrowie psychiczne nastolatków", który jest współfinansowany ze środków Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii działającej przy Urzędzie Miasta w Oleśnicy.
