Podczas otwartego wykładu w Oleśnickiej Bibliotece Publicznej prof. Marcin Szydzisz z Zakładu Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa RP przedstawił niezwykle pesymistyczną diagnozę obecnej sytuacji na Bliskim Wschodzie. Jego zdaniem trwający konflikt eskalował już do poziomu regionalnej wojny, a planowana lub właśnie rozpoczęta ofensywa Izraela wspieranego przez sojuszników na terytorium Iranu może stać się punktem zwrotnym prowadzącym do globalnej eskalacji zbrojnej.
Ekspert przypomniał krótką, ale bardzo krwawą historię starć na tle etniczno-religijnym, które od dekad destabilizują region – od wojen arabsko-izraelskich, przez konflikty w Libanie, Syrii i Jemenie, aż po obecne bezpośrednie starcia izraelsko-irańskie. Według prof. Szydzisza obecna faza konfliktu różni się od poprzednich skalą i charakterem: nie jest to już wojna przez pośredników, lecz otwarta konfrontacja dużych państw.
Największe obawy budzi scenariusz bezpośredniego ataku Izraela – wspieranego przez Stany Zjednoczone i prawdopodobnie inne kraje – na instalacje wojskowe i nuklearne Iranu. Prof. Szydzisz podkreślił, że taki krok niesie ryzyko lawinowej reakcji:
- zaangażowania Hezbollahu i otwarcia frontu północnego z Libanu,
- ataków Huti na żeglugę na Morzu Czerwonym i w Zatoce Adeńskiej,
- uderzeń proirańskich milicji na bazy USA w Iraku i Syrii,
- ewentualnego wejścia do konfliktu innych państw regionu (Arabia Saudyjska, Turcja, kraje Zatoki).
W efekcie – jak ostrzegał wykładowca – lokalny konflikt może przekształcić się w wielostronną wojnę regionalną, a nawet zagrozić bezpieczeństwu energetycznemu całego świata poprzez zablokowanie Cieśniny Ormuz i gwałtowny wzrost cen ropy.
Spotkanie we Oleśnickiej Bibliotece Publicznej odbyło się w atmosferze napięcia – w marcu 2026 r. doniesienia o nalotach, odwetowych atakach rakietowych i zniszczeniach infrastruktury w Iranie pojawiają się niemal codziennie. Prof. Szydzisz, znany z wcześniejszych analiz roli USA, Izraela i Iranu w regionie, nie pozostawił słuchaczom złudzeń: bez zdecydowanej deeskalacji i mediacji mocarstw światowych Bliski Wschód stoi na krawędzi największego kryzysu od czasów II wojny światowej.
